ကေလးမ်ားကို ပစ္ပယ္ထားျခင္းႏွင့္ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ ႏွိပ္စက္ျခင္း
Child neglect and emotional abuse
ကေလးကို ပစ္ထားျခင္းႏွင့္ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ ႏွိပ္စက္ျခင္းသည္ ကေလးမ်ားအတြက္ လြန္စြာ အႏၲရာယ္ရွိပါသည္။ တစ္ခါတစ္ရံ ထို ႏွိပ္စက္မႈမ်ိဴးသည္ လက္စုပ္လက္ကိုင္ျပႏိုင္ရန္ ခက္ခဲသည္။ ဒါေၾကာင့္လည္း ကူညီ ခ်င္ေသာ သူမ်ား မွာ ကူညီ ဖို႔ရအတြက္ အခက္အခဲရွိျပန္သည္။ ကေလးမ်ားသည္ ကိုယ္ပိုင္းဆိုင္ရာ၊ သို႔ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာ ႏွိပ္စက္ျခင္း ခံရပါက သူသည္စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ ႏွိပ္စက္ခံရျခင္းသည္လည္း အလိုအေလ်ာက္ ျဖစ္ေပၚသည္။
စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ ႏွိပ္စက္ခံရျခင္း လကၡဏာမ်ား
ကေလးကို စိတ္ခ် အႏၲရာယ္ ကင္းေသာ ပတ္ဝန္းက်င္တြင္ မထားရွိျခင္း။ ဥပမာ မိဘ အခ်င္းခ်င္း သို႔ လူႀကီး မ်ား အခ်င္းခ်င္း ခိုက္ရန္ျဖစ္ပြားျခင္း သို႔ ျပဳမူဆက္ဆံျခင္းမ်ားကို ကေလးမ်ားျမင္ေတြ႕ေနရျခင္း
ကေလးကို အၾကမ္းဖက္မႈျဖင့္ ၿခိမ္းေျခာက္ျခင္း သို႔ လူႀကီး အုပ္ထိန္းသူမရွိပဲ ထားခဲ့ ရန္ ၿခိမ္းေျခာက္ျခင္း
အဆက္မျပတ္ ကေလးအား အျပစ္တင္ေျပာဆိုျခင္း၊ ေဝဖန္မႈ ျပဳလုပ္ျခင္း
ကေလး၏မိဘ သို႔ အုပ္ထိန္းသူသည္ ကေလးအတြက္ စိတ္ပူမႈကို မရွိျခင္း ႏွင့္ အကူညီေပးမည့္သူမ်ား အား ျငင္းဆန္ျခင္း
အထက္ပါ အခ်က္အလက္မ်ားသည္ ကေလးအား စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ ႏွိပ္စက္ျခင္း Emotional abuse ျဖစ္ၿပီး အက်ိဴးဆက္အျဖင့္ ကေလးသည္
ေက်ာင္း ပညာေရး ႏွင့္ ေက်ာင္း ပတ္ဝန္းက်င္တြင္ ျပသနာ ရွိျခင္း
အစားအေသာက္ ပုံမမွန္ျခင္း၊ အေလးခ်ိန္ က်ဆင္းလာျခင္း
စိတ္ေရာဂါမ်ားျဖစ္သည့္ မိမိကိုယ္ကို ယံၾကည္မႈ အားနည္းလာျခင္း၊ စိတ္ဓါတ္က်ျခင္း၊ စိုးရမ္ပူပန္မႈ မ်ားလာျခင္း
မူမမွန္ေသာ အမူအရာမ်ားျဖစ္သည့္ အစြန္းေရာက္ျခင္း၊ စိတ္ အလိုမက်ျဖစ္ျခင္း၊ ၾကမ္းတမ္းမႈမ်ား ရွိျခင္း
အိပ္ရခက္ျခင္း
ေက်ာင္းပုံမွန္မတတ္ေစျခင္း
ကေလးသည္ တစ္ကိုယ္ရည္ သန႔္ရွင္းေရးမရွိပဲ ညစ္ပတ္နံေစာ္ေနျခင္း
ယုတၱိမရွိေသာ အမူအရာမ်ား ျပလာျခင္း
အရက္ သို႔ မူးယစ္ေဆးဝါးမ်ား သုံးစြဲလာႏိုင္ျခင္း
မျပတ္သားေသာ ပုံသဏၰာန္ မ်ား ရွိျခင္း တို႔ျဖစ္သည္။
ကေလးကို ပစ္ပယ္ထားျခင္း Child neglecting
ကေလးကို ခ်စ္ခင္မႈ မျပေတာ့ျခင္း ၊လက္မခံျခင္း
အစာေရဆာ မေကြၽးျခင္း
သင့္ေလ်ာ္ေသာ အဝတ္အစား မဝတ္ဆင္ျခင္း
လိုအပ္ေသာ က်န္းမာေရး ေစာင့္ေရွာက္မႈ ႏွင့္ သြားက်န္းမာေရး တို႔အား အေလးမထားျခင္း
ကေလးကို ကာလရွည္ၾကာစြာ တစ္ေယာက္ထဲ ထားထားျခင္း
သင္ဘယ္လို ကူညီ ႏိုင္ပါသလဲ
သင့္ပတ္ဝန္းက်င္ တြင္ သင္သတိထားမိပါက ရဲစခန္း သို႔ ကေလးေစာင့္ေရွာက္ေရးဌာနမ်ားကို အေၾကာင္းၾကား အကူညီေတာင္းခံပါ။
အေမရိကန္ႏိုင္ငံတြင္ ကေလးေစာင့္ေရွာက္ေရး ဥပေဒသည္ အလြန္ျပင္းထန္သည့္ နည္းဥပေဒအျပင္ အဖြဲ႕ အစည္း မ်ားစြာ ျဖင့္ ကေလးမ်ား ကို အကာအကြယ္ ေပးထားၿပီး အထက္ပါ လကၡဏာ မ်ားကို ကေလးမ်ားတြင္ ေတြ႕ရွိ၍ သံသယ ရွိပါက ကေလးေစာင့္ေရွာက္ေရး အဖြဲ႕ အစည္း သည္ တရား႐ုံး အမိန႔္ မပါပဲ မိဘထံ မွ ကေလး ကို ခ်က္ခ်င္း သိမ္းဆည္း ခြင့္ရွိသည့္ အျပင္ မိဘမ်ားအား ေက်နပ္သည္ အထိ စုံစမ္းစစ္ေဆးခြင့္ အာဏာရွိသည္။ ျပစ္ဒဏ္မ်ား မွာလည္း အလြန္ ျပင္းထန္ပါသည္။
ေမတၱာျဖင့္
Naing Ayar @ ႏိုင္ဧရာ
______________________________________________
ဤ အမရာ ဧရာ @ Amara Ayar စာမ်က္ႏွာသည္ ကြၽန္ေတာ္၏ ခ်စ္သမီးေလးအမရာ၏ အမွတ္တရ မ်ားသိမ္းဆည္းရန္ ႏွင့္ ကေလးမ်ား၏ က်န္းမာေရး ပညာေရး ဗဟုသုတမ်ားကို မွ်ေဝ ရန္ တည္ေထာင္ထားျခင္း ျဖစ္ပါသည္။
Child neglect and emotional abuse
ကေလးကို ပစ္ထားျခင္းႏွင့္ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ ႏွိပ္စက္ျခင္းသည္ ကေလးမ်ားအတြက္ လြန္စြာ အႏၲရာယ္ရွိပါသည္။ တစ္ခါတစ္ရံ ထို ႏွိပ္စက္မႈမ်ိဴးသည္ လက္စုပ္လက္ကိုင္ျပႏိုင္ရန္ ခက္ခဲသည္။ ဒါေၾကာင့္လည္း ကူညီ ခ်င္ေသာ သူမ်ား မွာ ကူညီ ဖို႔ရအတြက္ အခက္အခဲရွိျပန္သည္။ ကေလးမ်ားသည္ ကိုယ္ပိုင္းဆိုင္ရာ၊ သို႔ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာ ႏွိပ္စက္ျခင္း ခံရပါက သူသည္စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ ႏွိပ္စက္ခံရျခင္းသည္လည္း အလိုအေလ်ာက္ ျဖစ္ေပၚသည္။
စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ ႏွိပ္စက္ခံရျခင္း လကၡဏာမ်ား
ကေလးကို စိတ္ခ် အႏၲရာယ္ ကင္းေသာ ပတ္ဝန္းက်င္တြင္ မထားရွိျခင္း။ ဥပမာ မိဘ အခ်င္းခ်င္း သို႔ လူႀကီး မ်ား အခ်င္းခ်င္း ခိုက္ရန္ျဖစ္ပြားျခင္း သို႔ ျပဳမူဆက္ဆံျခင္းမ်ားကို ကေလးမ်ားျမင္ေတြ႕ေနရျခင္း
ကေလးကို အၾကမ္းဖက္မႈျဖင့္ ၿခိမ္းေျခာက္ျခင္း သို႔ လူႀကီး အုပ္ထိန္းသူမရွိပဲ ထားခဲ့ ရန္ ၿခိမ္းေျခာက္ျခင္း
အဆက္မျပတ္ ကေလးအား အျပစ္တင္ေျပာဆိုျခင္း၊ ေဝဖန္မႈ ျပဳလုပ္ျခင္း
ကေလး၏မိဘ သို႔ အုပ္ထိန္းသူသည္ ကေလးအတြက္ စိတ္ပူမႈကို မရွိျခင္း ႏွင့္ အကူညီေပးမည့္သူမ်ား အား ျငင္းဆန္ျခင္း
အထက္ပါ အခ်က္အလက္မ်ားသည္ ကေလးအား စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ ႏွိပ္စက္ျခင္း Emotional abuse ျဖစ္ၿပီး အက်ိဴးဆက္အျဖင့္ ကေလးသည္
ေက်ာင္း ပညာေရး ႏွင့္ ေက်ာင္း ပတ္ဝန္းက်င္တြင္ ျပသနာ ရွိျခင္း
အစားအေသာက္ ပုံမမွန္ျခင္း၊ အေလးခ်ိန္ က်ဆင္းလာျခင္း
စိတ္ေရာဂါမ်ားျဖစ္သည့္ မိမိကိုယ္ကို ယံၾကည္မႈ အားနည္းလာျခင္း၊ စိတ္ဓါတ္က်ျခင္း၊ စိုးရမ္ပူပန္မႈ မ်ားလာျခင္း
မူမမွန္ေသာ အမူအရာမ်ားျဖစ္သည့္ အစြန္းေရာက္ျခင္း၊ စိတ္ အလိုမက်ျဖစ္ျခင္း၊ ၾကမ္းတမ္းမႈမ်ား ရွိျခင္း
အိပ္ရခက္ျခင္း
ေက်ာင္းပုံမွန္မတတ္ေစျခင္း
ကေလးသည္ တစ္ကိုယ္ရည္ သန႔္ရွင္းေရးမရွိပဲ ညစ္ပတ္နံေစာ္ေနျခင္း
ယုတၱိမရွိေသာ အမူအရာမ်ား ျပလာျခင္း
အရက္ သို႔ မူးယစ္ေဆးဝါးမ်ား သုံးစြဲလာႏိုင္ျခင္း
မျပတ္သားေသာ ပုံသဏၰာန္ မ်ား ရွိျခင္း တို႔ျဖစ္သည္။
ကေလးကို ပစ္ပယ္ထားျခင္း Child neglecting
ကေလးကို ခ်စ္ခင္မႈ မျပေတာ့ျခင္း ၊လက္မခံျခင္း
အစာေရဆာ မေကြၽးျခင္း
သင့္ေလ်ာ္ေသာ အဝတ္အစား မဝတ္ဆင္ျခင္း
လိုအပ္ေသာ က်န္းမာေရး ေစာင့္ေရွာက္မႈ ႏွင့္ သြားက်န္းမာေရး တို႔အား အေလးမထားျခင္း
ကေလးကို ကာလရွည္ၾကာစြာ တစ္ေယာက္ထဲ ထားထားျခင္း
သင္ဘယ္လို ကူညီ ႏိုင္ပါသလဲ
သင့္ပတ္ဝန္းက်င္ တြင္ သင္သတိထားမိပါက ရဲစခန္း သို႔ ကေလးေစာင့္ေရွာက္ေရးဌာနမ်ားကို အေၾကာင္းၾကား အကူညီေတာင္းခံပါ။
အေမရိကန္ႏိုင္ငံတြင္ ကေလးေစာင့္ေရွာက္ေရး ဥပေဒသည္ အလြန္ျပင္းထန္သည့္ နည္းဥပေဒအျပင္ အဖြဲ႕ အစည္း မ်ားစြာ ျဖင့္ ကေလးမ်ား ကို အကာအကြယ္ ေပးထားၿပီး အထက္ပါ လကၡဏာ မ်ားကို ကေလးမ်ားတြင္ ေတြ႕ရွိ၍ သံသယ ရွိပါက ကေလးေစာင့္ေရွာက္ေရး အဖြဲ႕ အစည္း သည္ တရား႐ုံး အမိန႔္ မပါပဲ မိဘထံ မွ ကေလး ကို ခ်က္ခ်င္း သိမ္းဆည္း ခြင့္ရွိသည့္ အျပင္ မိဘမ်ားအား ေက်နပ္သည္ အထိ စုံစမ္းစစ္ေဆးခြင့္ အာဏာရွိသည္။ ျပစ္ဒဏ္မ်ား မွာလည္း အလြန္ ျပင္းထန္ပါသည္။
ေမတၱာျဖင့္
Naing Ayar @ ႏိုင္ဧရာ
______________________________________________
ဤ အမရာ ဧရာ @ Amara Ayar စာမ်က္ႏွာသည္ ကြၽန္ေတာ္၏ ခ်စ္သမီးေလးအမရာ၏ အမွတ္တရ မ်ားသိမ္းဆည္းရန္ ႏွင့္ ကေလးမ်ား၏ က်န္းမာေရး ပညာေရး ဗဟုသုတမ်ားကို မွ်ေဝ ရန္ တည္ေထာင္ထားျခင္း ျဖစ္ပါသည္။
